Whois sorgusu size neler söyler?
Bir alan adı kaydedildiğinde, kayıt kuruluşu (registrar) bu kaydı ilgili uzantının merkezi veritabanına, yani kayıt otoritesine (registry) bildirir. Whois ve onun modern karşılığı olan RDAP, bu veritabanındaki herkese açık bilgileri sorgulamanızı sağlar. Sorgu sonucu size bir alan adının ne zaman kaydedildiğini, hangi firma üzerinden yönetildiğini, hangi ad sunucularını kullandığını ve hangi kısıtlamalara tabi olduğunu gösterir.
Limitsiz Bulut Whois aracı önce RDAP protokolüyle yapılandırılmış veri ister, RDAP desteği olmayan uzantılarda ise klasik Whois sunucularına başvurur. Sonuçları tek bir düzenli ekranda gösterdiği için farklı uzantıların farklı çıktı biçimleriyle uğraşmanız gerekmez. Sorgu ücretsizdir ve kayıt gerektirmez.
Whois kaydındaki alanların anlamı
- Domain Name: Sorgulanan alan adının kayıtlı biçimi. Türkçe karakterli alan adlarında burada punycode (xn--) karşılığını görürsünüz.
- Registrar: Alan adının yönetildiği kayıt kuruluşu. Transfer, yenileme ve sahiplik işlemleri bu firma üzerinden yapılır.
- Creation Date: Alan adının ilk kayıt tarihi. Alan adının yaşını gösterir; ancak araya giren bir silinme ve yeniden kayıt bu tarihi sıfırlar.
- Expiry Date: Mevcut kayıt döneminin sona erdiği tarih. Yenilenmeyen alan adları bu tarihten sonra bekleme sürecine girer.
- Updated Date: Kayıt üzerinde yapılan son değişikliğin tarihi; ad sunucusu değişikliği, yenileme veya transfer bu tarihi günceller.
- Name Servers: Alan adının DNS kayıtlarını yöneten sunucular. Sitenin hangi altyapıda barındırıldığı hakkında fikir verir.
- Domain Status: Alan adı üzerindeki kilitleri ve süreçleri gösteren EPP durum kodları.
- DNSSEC: Alan adının DNS yanıtlarının kriptografik olarak imzalanıp imzalanmadığını gösterir.
EPP durum kodları ne anlama gelir?
Durum kodları, bir alan adı üzerinde hangi işlemlerin yapılabileceğini belirler. "client" ile başlayan kodlar kayıt kuruluşu tarafından, "server" ile başlayanlar ise kayıt otoritesi tarafından konur.
- ok / active: Alan adı üzerinde herhangi bir kısıtlama yoktur; normal şekilde çalışır.
- clientTransferProhibited: Transfer kilidi açıktır. Yetkisiz transferleri önleyen bir güvenlik önlemidir ve çoğu alan adında varsayılan olarak bulunur. Transfer yapmak isteyen sahibi bu kilidi kendi panelinden kaldırabilir.
- clientUpdateProhibited / clientDeleteProhibited: Kayıt bilgilerinin değiştirilmesini veya alan adının silinmesini engelleyen ek güvenlik kilitleridir.
- clientHold / serverHold: Alan adı DNS'te yayınlanmaz, yani site ve e-postalar çalışmaz. Genellikle ödeme, doğrulama veya hukuki bir sorun nedeniyle uygulanır.
- redemptionPeriod: Süresi dolan alan adı kurtarma dönemindedir. Yalnızca önceki sahibi, ek bir ücretle geri alabilir.
- pendingDelete: Alan adı silinmek üzeredir ve birkaç gün içinde yeniden kayda açılacaktır. Bu aşamada geri alınamaz.
- pendingTransfer: Alan adı için bir transfer işlemi devam etmektedir.
Whois bilgisini hangi durumlarda kullanırsınız?
İstediğiniz alan adı kayıtlıysa
Bitiş tarihine bakarak alan adının yakında boşa düşme ihtimalini değerlendirebilirsiniz. Ancak çoğu alan adı otomatik olarak yenilendiği için bitiş tarihinin yaklaşması serbest kalacağı anlamına gelmez. Sahibine ulaşmak istiyorsanız kayıt kuruluşunun iletişim formunu veya Whois kaydındaki anonimleştirilmiş iletişim adresini kullanabilirsiniz. Bu sırada domain sorgulama veya yapay zekalı domain sorgulama ile müsait alternatiflere bakmak da iyi bir fikirdir.
Kendi alan adınızı kontrol ederken
Bitiş tarihinizi, transfer kilidinin açık olup olmadığını ve ad sunucularınızın doğru göründüğünü düzenli olarak kontrol edin. Ad sunucusu değişikliği yaptıktan sonra Whois kaydındaki güncellemeyi görmek, değişikliğin kayıt otoritesine ulaştığını doğrular. DNS'in internet genelinde yayılması ise ayrıca birkaç saat sürebilir.
Transfer hazırlığında
Alan adınızı başka bir firmaya taşımadan önce durum kodlarında clientTransferProhibited olmadığından, son kayıt veya transfer üzerinden 60 gün geçtiğinden ve bitiş tarihine yeterli süre kaldığından emin olun. Transfer kodu (EPP/Auth kodu) güvenlik nedeniyle hiçbir zaman Whois kaydında yer almaz; yalnızca mevcut kayıt kuruluşunuzun panelinden alınır.
Güvenlik ve dolandırıcılık kontrolünde
Size e-posta veya mesajla gönderilen bir bağlantıdan şüpheleniyorsanız alan adının ne zaman kaydedildiğine bakın. Birkaç gün önce kaydedilmiş ve tanınmış bir markayı taklit eden alan adları kimlik avı (phishing) için sıklıkla kullanılır. Kayıt tarihi tek başına kesin bir kanıt değildir ama önemli bir uyarı işaretidir.
Whois sonuçlarıyla ilgili yaygın yanılgılar
- "Registrar, sitenin barındırıldığı firmadır." Değildir. Alan adı bir firmada kayıtlı olup site başka bir firmanın sunucusunda barındırılabilir; barındırma bilgisi için ad sunucularına ve DNS kayıtlarına bakmak gerekir.
- "Bitiş tarihi geçti, alan adı artık boşta." Değildir. Süresi dolan alan adı önce bekleme ve kurtarma dönemlerinden geçer; tüm süreç uzantıya göre bir ila iki ayı bulabilir.
- "REDACTED görünen kayıtlar sahtedir." Değildir. Gizlenen bilgiler kayıt otoritesinde saklanmaya devam eder; yalnızca herkese açık çıktıda gösterilmez.
- "Transfer kilidi bir sorun işaretidir." Değildir. clientTransferProhibited, alan adını yetkisiz transferlere karşı koruyan olağan bir güvenlik önlemidir.
Whois gizliliği, GDPR ve KVKK
Avrupa Birliği'nin GDPR düzenlemesi sonrasında çoğu kayıt kuruluşu bireysel kayıt sahiplerinin ad, adres, telefon ve e-posta bilgilerini herkese açık Whois çıktısından kaldırmıştır. Bu yüzden birçok sorguda "REDACTED FOR PRIVACY" ifadesini görürsünüz. Türkiye'de KVKK da kişisel verilerin korunması konusunda benzer bir yaklaşım getirir. Kayıt otoritesi ve kayıt kuruluşu gerçek bilgileri saklamaya devam eder; yalnızca herkese açık gösterimde gizlenir.
Kurumsal alan adlarında şirket adının görünmesi güven açısından avantajlı olabilir; bireysel kayıtlarda ise Whois gizliliği spam ve sosyal mühendislik girişimlerine karşı ek koruma sağlar. Desteklenen uzantılarda Whois gizliliğini Limitsiz Bulut müşteri panelinden yönetebilirsiniz.
.tr ve ülke uzantılarında Whois
.com.tr gibi .tr uzantılı alan adları TRABIS tarafından yönetilir ve bu uzantılarda herkese açık gösterilen bilgiler generic uzantılardan farklıdır. Ülke kodlu uzantıların (ccTLD) her biri kendi kayıt otoritesinin kurallarına tabidir; bazıları ayrıntılı bilgi gösterirken bazıları yalnızca temel tarihleri paylaşır. Azerbaycan, İran ve Kazakistan uzantılarının kayıt kuralları için ülke uzantılı domain sayfamıza göz atabilirsiniz.
Sorgudan sonra
Aradığınız alan adı müsaitse hemen kaydedin; kayıtlıysa alternatif uzantı ve isimleri değerlendirin. Alan adınızı kaydettikten sonra hosting, kurumsal e-posta ve SSL sertifikası ile birkaç dakika içinde kullanıma hazır hâle getirebilirsiniz. Whois kaydınızda anlamadığınız bir durum kodu veya beklenmedik bir değişiklik görürseniz destek ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.